CLARITY Act, 15 Eylül Salı günü ABD Senatosu’nda ilerleyemedi ve kripto para sektörünün son yıllardaki en büyük regülasyon hamlesine ağır bir darbe vurdu.
Senatörler, tasarının gündeme alınmasına yönelik prosedürel önergeyi 49’a 50 oyla reddetti. İlerleme için en az 60 oy gerekiyordu. Bu oylama, yasayı nihai olarak kabul etmekten ziyade Senato’nun mevzuatı görüşmeye başlaması gerekip gerekmediğiyle ilgiliydi.
Peki neden kabul edilmedi?
1. Demokratlar Trump’ın Büyük Kripto Varlıklarını Satmasını İstedi
Son saatlerde en büyük anlaşmazlık bu oldu.
Cumhuriyetçiler oylama öncesi büyük bir taviz verdi. Son tasarıda, belli kripto para şirketlerinde “önemli finansal çıkarı olan” üst düzey yetkililerin ya bu varlıkları satması ya da nitelikli bir kör tröste devretmeleri gerekiyordu.
Demokratlar ise daha fazlasını talep etti.
Onların son önerisine göre, “çok büyük çıkarı” olan yetkililerin bu varlıklarını tamamen satması gerekecek, kör tröst hakkı kaldırılacaktı. Demokrat müzakereci Angela Alsobrooks, oylama öncesinde asıl çözülemeyen meselenin bu olduğunu belirtti.
Fark ortada: Cumhuriyetçiler, yetkilinin finansal çıkarını kör tröst ile sürdürebilmesine imkân tanıyor. Demokratlar ise çok büyük varlıkların tamamen satılmasını istiyor.
2. Demokratlar Kuralların Trump’ın Çocuklarını da Kapsamasını İstedi
Cumhuriyetçilerin tasarısı üst düzey seçilmiş yetkilileri, federal yargıçları ve onların eşlerini kapsıyordu. Demokratlar etik kısıtlamaların daha da genişletilmesini, ilgili yetkililerin çocuklarını da kapsamasını talep etti.
Bu konu özellikle önemliydi çünkü Donald Trump Jr., Eric Trump ve Barron Trump’ın World Liberty Financial ile bağlantıları var.
Demokratların karşı teklifi ayrıca ücretli kripto para tanıtımlarına ilişkin daha sıkı sınırlamalar da getirmeyi amaçlıyordu.
Cumhuriyetçiler bu ek değişiklikleri Salı sabahı reddetti. Senatör Cynthia Lummis’in ofisi, Demokratların aylar süren müzakerelerde zaten değerlendirilmiş maddeleri tekrar gündeme getirdiğini savundu.
3. Demokratların Kuralları Kimlerin Uygulayacağı Konusunda Hâlâ Endişeleri Vardı
Cumhuriyetçiler, yaptırım konusunda oldukça yol katetmişti.
İlk tasarılar uygulama görevini ABD Adalet Bakanlığı’na (DoJ) bırakıyordu. Demokratlar ise bu noktayı sorunlu buldu: Başkanın kontrolünde olan Adalet Bakanlığı’nın, etik kurallarını aynı başkana uygulamayabileceğini savundular.
Son Cumhuriyetçi tasarı eyalet başsavcılarına da yaptırım yetkisi verdi. Bu da Başkan Trump’ın oylama öncesi kabul ettiği tavizlerden biriydi.
Demokratlar ise bu mekanizmanın hâlâ federal yönetim üzerinde çok fazla söz hakkı bıraktığını ve uygulamada yaptırımın zorlaşabileceğini dile getirdi.
4. Bankalar ve Kripto Şirketleri Stablecoin Ödüllerinde Anlaşamadı
Etikte son büyük engel aşılamamıştı, ancak bir başka çekişme daha vardı.
Bankalar stablecoin’lerin ödül vermesinin, geleneksel bankalardan mevduat çıkışına yol açabileceği uyarısı yaptı. Özellikle kredi sağlamak için mevduata bağımlı olan küçük bölgesel bankalar bundan zarar görebilir.
Son CLARITY taslağı, Hazine Bakanı’na stablecoin ödülleri nedeniyle zararlı mevduat çıkışları yaşanırsa geçici olarak bu ödülleri kısıtlama yetkisi tanıyordu.
Bazı milletvekilleri, bankalar için daha güçlü bir koruma talep etti. Tasarının ilerlemesine karşı çıkan Cumhuriyetçi Senatör Josh Hawley, bölge bankaları hakkında kaygılarını dile getirdi.
5. Yasadışı Finans ve DeFi Kuralları Hâlâ Tartışma Konusu
Demokratlar para aklama, ulusal güvenlik ve yasadışı finans konusunda da daha sıkı tedbirler istiyordu.
Son Cumhuriyetçi taslakta DeFi regülasyonu ve kara para aklama ile ilgili maddelerde değişiklik yapıldı. Ancak Elizabeth Warren gibi isimler, daha fazlasının gerektiğini savundu.
Bunlar genel anlaşmazlıktan payını alsa da, en kilit noktalar arasında elden çıkarma ve başkanlık etiği başı çekti.
Oylamanın Sonu Bile Beklenmeden Kripto Fiyatları Düştü!
Tepki açıkça olumsuz oldu. Özellikle ABD kripto regülasyonundan en çok etkilenen varlıklarda düşüş yaşandı. Bitcoin, Salı günkü satış dalgasında %5’ten fazla değer kaybetti. Coinbase ve Circle hisseleri ise %10’a kadar düştü. Ethereum %6’dan fazla gerilerken, XRP bir ara yaklaşık %12 düşüş yaşadı.
Düşüşün bir kısmı oylama başlamadan önce başladı.
Piyasa sabah saatlerinde müzakerelerin çıkmaza girdiğini gördü. Trader’lar risk azaltma yoluna gitmişti, daha Senato resmi olarak oylamaya geçmeden pozisyonlar boşaltıldı.
CLARITY piyasadaki baskının tek sebebi değildi.
ABD Hazine tahvil getirileri %5’in üzerine çıktı, petrol fiyatları 100 doları aştı ve piyasa 16 Eylül’deki Federal Rezerv faiz kararına hazırlanıyordu. Yüksek faizler, riskli varlıklara yani kripto paralara ilgiyi genellikle azaltır.
Kripto Fiyatlarında Düşüş Sürecek Mi?
Daha fazla kayıp mümkün olsa da, CLARITY yasasının tek başına en sert darbeyi bugünden vurduğu söylenebilir.
Satoshi Action Fund kurucu ortağı Dennis Porter, bu görüşünü oylamadan bir ay önce BeInCrypto ile paylaşmıştı.
BeInCrypto’ya konuşan Porter şu ifadeyi kullandı: ‘Bence şu anda başarısızlık fiyatlara dahil edildi.’ dedi.
O dönemde Polymarket, CLARITY’nin 2026’da yasa olma ihtimalini yalnızca %16 civarında gösteriyordu. Porter’a göre başarısız bir oylamanın kripto fiyatları üzerinde birçok yatırımcının tahmin ettiğinden daha az etki yapma ihtimali bulunuyor.
Ayrıca net kuralların daha büyük kurumları uzun vadeli kripto yatırımlarına teşvik edebileceğini, bu etkinin ani bir Bitcoin rallisi yerine adım adım görüleceğini belirtti.
Şu ana kadar bu tez kısmen doğrulandı.
Bitcoin, müzakereler çöktükten sonra kayda değer bir düşüş yaşadı fakat beklenmedik bir regülasyon şokunda olabileceği gibi, CLARITY kaynaklı büyük bir piyasa çöküşü görülmedi.
ABD kripto regülasyonuna daha fazla maruz kalan varlıklar ise daha sert darbe aldı. XRP, Bitcoin’e kıyasla çok daha fazla değer kaybederken Coinbase’in kaybı çift haneli seviyelere ulaştı.
Piyasanın önündeki bir sonraki en büyük belirleyici ise ABD Merkez Bankası olacak.
Eğer faizler yükselir ve Fed sıkılaştırmanın süreceğine işaret ederse kripto üzerinde daha fazla baskı oluşabilir. Ancak daha ılımlı mesajlar riskli varlıklarda toparlanmayı beraberinde getirebilir.
CLARITY Yasa Tasarısı Şimdi Ne Olacak?
Tasarı şimdilik askıda ama yeniden canlanması için hâlâ bir yol var.
- 15 eylül: Senato yeterlilik oylamasına ulaşamazken sonuç 49’a 50 oldu.
- 5 ekim’den önce: Eğer Cumhuriyetçiler ve Demokratlar yeni bir uzlaşma sağlarsa senatörler müzakerelere yeniden başlayıp bir kez daha usul oylamasına gidebilir.
- 5 ekim – 6 kasım: Senato, 3 kasım ara seçimlerini kapsayan ‘eyalet çalışma dönemi’ için programını sürdürmekte.
- 6 kasım sonrası: Kongre, seçim sonrası dönemde tekrar deneme yapabilir.
- 18 aralık: Senato’nun mevcut takviminde bu tarih kapanış için hedeflenmiş durumda.
- Ocak 2027: Eğer Kongre tasarıyı bu dönemde geçiremezse, yeni Kongre döneminde yasa yeniden sunulmak zorunda kalacak.
Burada önemli bir usul detayı var.
Cumhuriyetçi Senatör Thom Tillis, salı günkü oylamanın sonunda oyunu “hayır”a çevirerek ileride yeniden görüşülmesinin önünü açık bıraktı. Yeterli oy aranırsa tekrar deneme ihtimali hâlâ masada demek.
Şu anda en büyük soru, Cumhuriyetçiler ile Demokratların etik müzakerelerine yeniden başlayıp başlamayacağı.
Tasfiyeler ve yaptırımlar konusunda bir uzlaşma sağlanmazsa CLARITY yine de Senato’da ilerleme için gereken 60 oyu bulamıyor.
